এটকাতে পাব ১ লিটাৰ পেট্ৰ’ল, ৫০ টকাত গাড়ীৰ টেংকি ভৰ্তি, কিয় ইমান সস্তা?
জানি আচৰিত হ’ব যে দেশখনত এটা সৰু কেণ্ডিতকৈও কম মূল্যত এক লিটাৰ পেট্ৰল কিনিব পাৰি। এই কথা হয়তো আপুনি কৌতুক বুলি ভাবিব। কিন্তু ভেনিজুৱেলাত এয়া এক বাস্তৱ। পৰিসংখ্যা অনুসৰি ইয়াত এক লিটাৰ পেট্ৰ’লৰ মূল্য ০.০১ ডলাৰৰ পৰা ০.০৩৫ ডলাৰলৈকে।
শেহতীয়াকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনীতিত এক উত্তাল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে। আমেৰিকাৰ সামৰিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে পনবন্দী কৰি ৰখা হৈছে ভেনিজুৱেলাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিকোলাছ মাদুৰোক। এই খবৰে বিশ্বজুৰি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে যদিও ভেনিজুৱেলা কেৱল ৰাজনীতিৰ বাবেই নহয়, আন বহু কাৰণত বাতৰিৰ শিৰোনামত আছে।
দক্ষিণ আমেৰিকাৰ এই দেশখন প্ৰাকৃতিক সম্পদেৰে ইমানেই চহকী যে ইয়াৰ কোনো তুলনা নাই। য’ত মাটিৰ তলত ক’লা সোণ, খাৰুৱা তেলৰ মজুত আছে, যাৰ তুলনা পৃথিৱীৰ আন কোনো ঠাইৰ লগতে নহয়। ইয়াৰ বাবেই ইয়াত পেট্ৰ’লৰ দাম ইমানেই কম যে আপুনি শুনিলে বিশ্বাস নকৰিব।
জানি আচৰিত হ’ব যে দেশখনত এটা সৰু কেণ্ডিতকৈও কম মূল্যত এক লিটাৰ পেট্ৰল কিনিব পাৰি। এই কথা হয়তো আপুনি কৌতুক বুলি ভাবিব। কিন্তু ভেনিজুৱেলাত এয়া এক বাস্তৱ। পৰিসংখ্যা অনুসৰি ইয়াত এক লিটাৰ পেট্ৰ’লৰ মূল্য ০.০১ ডলাৰৰ পৰা ০.০৩৫ ডলাৰলৈকে। ভাৰতীয় মুদ্ৰালৈ ৰূপান্তৰ কৰিলে এই মূল্য প্ৰতি লিটাৰত মাত্ৰ ১ৰ পৰা ৩ টকা হয়।
এই কম মূল্যৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ সাধাৰণ মানুহৰ পকেটত পৰে। ভাৰত আৰু আন দেশত গাড়ীৰ সম্পূৰ্ণ টেংকি ভৰোৱাত হাজাৰ হাজাৰ টকা খৰচ হ’ব পাৰে, ভেনিজুৱেলাত ৩৫ৰ পৰা ৫০ লিটাৰৰ ইন্ধনৰ টেংকি সম্পূৰ্ণকৈ ভৰোৱাৰ বাবে মাত্ৰ ৫০ৰ পৰা ১৫০ টকাহে খৰচ হয়।
ভেনিজুৱেলাত ডুৱেল ফিউৱেল চিষ্টেম
ভেনিজুৱেলাৰ পেট্ৰ’ল বিক্ৰী ব্যৱস্থা অলপ বেলেগ, যাক ‘ডুৱেল ফিউৱেল চিষ্টেম’ বুলি কোৱা হয়। এই ব্যৱস্থাৰ অধীনত দেশত পেট্ৰ’ল দুটা ধৰণে বিক্ৰী কৰা হয়। প্ৰথমটো হ’ল ৰাজসাহায্যযুক্ত পেট্ৰ’ল, যিটো সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অতি সুলভ (ওপৰত উল্লেখ কৰা ধৰণে)। দ্বিতীয়টো হ’ল “প্ৰিমিয়াম পেট্ৰ’ল”।
প্ৰিমিয়াম পেট্ৰ’লৰ মূল্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু চৰকাৰে ৰাজসাহায্য প্ৰদান নকৰে। খবৰ অনুসৰি প্ৰিমিয়াম পেট্ৰ’লৰ দাম প্ৰতি লিটাৰত প্ৰায় ৪২ টকা। যদি কোনো চালকে প্ৰিমিয়াম বিকল্প বাছি লয়, তেন্তে তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ ৫০ লিটাৰৰ টেংকি ভৰোৱাৰ বাবে প্ৰায় ২০ৰ পৰা ২৫ ডলাৰ (প্ৰায় ১,৭০০ৰ পৰা ২,১০০ টকা) দিব লাগিব। এই মূল্য বিশ্বৰ বহু দেশতকৈ যথেষ্ট কম যদিও স্থানীয় ৰাজসাহায্যযুক্ত হাৰৰ তুলনাত যথেষ্ট বেছি।
ভেনিজুৱেলাৰ বিশাল তেলৰ মজুতেই হৈছে এই কম খৰচী ইন্ধন নীতিৰ চালিকা শক্তি। আল জাজিৰাৰ এক প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ২০২৩ চনৰ ভিতৰত ভেনিজুৱেলাৰ হাতত ৩০৩ বিলিয়ন বেৰেল তেলৰ মজুত আছিল। এই সংখ্যা ইমানেই বৃহৎ যে ই আনকি পূৰ্বৰ তেলৰ দেশসমূহক অতিক্ৰম কৰিছে।
তুলনামূলকভাৱে সততে তেলৰ সমাৰ্থক বুলি গণ্য কৰা চৌদি আৰৱ ২৬৭.২ বিলিয়ন বেৰেল তেলৰ সৈতে দ্বিতীয় স্থানত আছে। ইয়াৰ পিছতে ২০৮.৬ বিলিয়ন বেৰেল মজুত থকা ইৰাণ আৰু ১৬৩.৬ বিলিয়ন বেৰেল মজুত থকা কানাডা চতুৰ্থ স্থানত আছে। ইমান বিশাল মজুতৰ মাজতো ভেনিজুৱেলাই খাৰুৱা তেল ৰপ্তানিৰ পৰা যিমান ৰাজহ আহৰণ কৰিব লাগে সিমান ৰাজহ আহৰণ কৰা নাই আৰু দেশখনে অৰ্থনৈতিক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৈতে যুঁজি আছে। ৰাষ্ট্ৰপতি নিকোলাছ মাদুৰোক আটক কৰি ৰখাৰ ফলত দেশৰ তেলৰ অৰ্থনীতি আৰু গেছলিনৰ মূল্যত কেনে প্ৰভাৱ পৰিব সেয়া হ’ব লক্ষ্যণীয়।