Durga Puja: কালৰাত্ৰি কোন? জানক কিয় লৈছিল মা দুৰ্গাই এই শক্তিশালী ৰূপ
নৱৰাত্ৰিৰ সপ্তম দিনা দেৱী দুৰ্গাৰ অন্য ৰূপৰ পূজা কৰা হয়। শাৰদীয় নৱৰাত্ৰিৰ সপ্তম দিনা সপ্তমী তিথি দেৱী দুৰ্গাৰ সপ্তম ৰূপ মা কালৰাত্ৰিৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। মা কালৰাত্ৰিৰ ৰূপক অত্যন্ত উগ্ৰ আৰু শক্তিশালী বুলি গণ্য কৰা হয়।
আজি ২৯ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫ তাৰিখ সোমবাৰে দেৱী দুৰ্গাৰ সপ্তম ৰূপ মা কালৰাত্ৰীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত শাৰদীয় নৱৰাত্ৰিৰ সপ্তম দিন। এই তিথিক সপ্তমী বুলি কোৱা হয়। হিন্দু ধৰ্মত নৱৰাত্ৰিৰ উৎসৱ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই সময়ছোৱাত ভক্তসকলে দুৰ্গা দেৱীৰ ৯ ৰূপক পূজা কৰি তেওঁৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰে। ‘দ’-আখৰে দৈত্যনাশক, ‘ঊ’-কাৰে বিঘ্ননাশক, ‘ৰেফ’ ৰোগনাশক, ‘গ’-আখৰে পাপনাশক আৰু ‘অ’-কাৰে ভয় তথা শত্ৰুনাশক। অৰ্থাৎ, দৈত্য, বিঘ্ন, ৰোগ, পাপ আৰু ভয়-শত্ৰুৰ পৰা যিয়ে ৰক্ষা কৰে সেয়ে দুৰ্গা। দেৱী দুৰ্গা হ’ল সৃষ্টিৰ আদি। পিতামহ ব্ৰহ্মা, ভগৱান বিষ্ণু আৰু ভগৱান শংকৰে তেওঁৰ শক্তিৰে এই সৃষ্টিৰ সৃজন, পালন-পোষণ আৰু সংহাৰ কৰে। আজি সপ্তমী, দেৱী দুৰ্গাৰ সপ্তমটো ৰূপৰ পূজা কৰা হয়। আজি কালৰাত্ৰিৰ পূজা।
কালৰাত্ৰি হৈছে নৱদুৰ্গাৰ অন্যতম তথা দেৱী দুৰ্গাৰ সপ্তম ৰূপ। দেৱী দুৰ্গা বিষয়ক প্ৰাচীনতম সাহিত্য মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণৰ দুৰ্গা সপ্তসতী অধ্যায়ত (৮১-৯৩) কালৰাত্ৰিৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে উল্লেখ পোৱা যায়। তেওঁক দেৱীৰ কালী, চামুণ্ডা আদি সংহাৰী ৰূপসমূহৰ অন্যতম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কালী আৰু কালৰাত্ৰিক ভিন্ন হিচাপে গণ্য কৰা হয় যদিও কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত দুয়োকে একেগৰাকী দেৱী হিচাপেও অভিহিত কৰা হয়।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩১৩৭-৩০৬৭-ৰ সময়ছোৱাত ৰচিত হিন্দু ধৰ্মৰ মহাকাব্য মহাভাৰতৰ সৌপ্তিকা পৰ্বত দেৱী কালৰাত্ৰিৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই আখ্যানমতে পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱসকলৰ যুদ্ধত দ্ৰোণাচাৰ্যক চল কৰি বধ কৰা হয়। তেওঁৰ পুত্ৰ অশ্বত্থামাই ইয়াৰ পোতক তুলিবৰ বাবে যুদ্ধৰ নীতি ভংগ কৰি কুৰু শিবিৰত নিদ্ৰিত হৈ থকা বিজয়ী পাণ্ডৱসকল বুলি ভুল কৰি তেওঁলোকৰ পুত্ৰ পাঁচোজনৰ শিৰশ্ছেদ কৰে। এই হত্যাকাণ্ডৰ ঠাইতে এডোখৰ ৰক্তবৰ্ণৰ বস্ত্ৰ পৰিধান কৰি ৰঙা পৰা চকুৰে খড়্গহস্ত বিকট ৰূপত কালৰাত্ৰিৰ আৱিৰ্ভাৱ হয়। কালৰাত্ৰিৰ এই বৰ্ণনাই যুদ্ধৰ বীভিষিকাময় নগ্ন স্বৰূপটোকে মূৰ্তমান ৰূপত প্ৰতিফলিত কৰে বুলি কোৱা হয়।
মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ
দুৰ্গা সপ্তসতীৰ প্ৰথম অধ্যায়ৰ ৭৫ সংখ্যক শ্লোকত সকলো পুৰাণতে বৰ্ণিত কালৰাত্ৰিৰ সংহাৰী ৰূপৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
স্কন্দ পুৰাণ
স্কন্দ পুৰাণৰ আখ্যান অনুসৰি মহাদেৱে পাৰ্বতীক দুৰ্গমাসুৰক বধ কৰি দেৱতাসকলক পৰিত্ৰাণ দিবলৈ অনুৰোধ কৰে। এই কথাত সন্মৰি জনাই পাৰ্বতীয়ে এই কাৰ্যৰ বাবে কালৰাত্ৰিক প্ৰেৰণ কৰে।
সপ্তমীৰ দিনা মা কালৰাত্ৰিক কি প্ৰসাদ দিব লাগে?
ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি দেৱী কালৰাত্ৰিয়ে গুড় আৰু গুড়ৰ সামগ্ৰীৰ প্ৰতি অতিশয় আকৰ্ষিত। সপ্তমী তিথিত এই সামগ্ৰীসমূহ আগবঢ়োৱাটো অতি শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়:
গুড়ঃ কলৰাত্ৰি দেৱীক বিশুদ্ধ গুৰ আগবঢ়ালে শীঘ্ৰে সন্তুষ্ট হয়। কোৱা হয় যে এই প্ৰসাদে ভক্তৰ জীৱনৰ পৰা শোক, দুখ, দুখ-কষ্ট দূৰ কৰে।
গুড়ৰ পৰা তৈয়াৰী মালপুৱা বা খীৰ: গুড়ৰ পৰা তৈয়াৰী মালপুৱা বা খীৰও আগবঢ়াব পাৰে। এনে কৰিলে ভক্তসকলৰ সকলো ইচ্ছা পূৰণ হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
মৌঃ বহু ঠাইত কালৰাত্ৰি দেৱীক মৌ আগবঢ়োৱাৰ পৰম্পৰা আছে। মৌ আগবঢ়ালে জীৱনলৈ মধুৰতা, সমৃদ্ধি আৰু শান্তি আনে।
