নিৰ্ভয়া কাণ্ডৰ পিছত প্ৰণয়ন কৰা আইন আৰু কলকাতাৰ জঘন্য কাণ্ডক লৈ প্ৰস্তুত কৰা বিৰোধী বিধেয়ক অপৰাজিতাৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?

বিৰোধী বিধেয়ক অপৰাজিতাৰ কি?

আজি মমতা বেনাৰ্জীৰ চৰকাৰে বিধানসভাৰ বিশেষ অধিৱেশন আহ্বান কৰি বিধানসভাত ধৰ্ষণ বিৰোধী বিধেয়ক দাখিল কৰে, যিখন গৃহীতও হয়। এই বিধেয়কখনৰ নাম দিয়া হৈছে অপৰাজিতা মহিলা আৰু শিশু (পশ্চিম বংগ ফৌজদাৰী আইন সংশোধনী) বিধেয়ক ২০২৪। মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে ইয়াক ঐতিহাসিক বিধেয়ক বুলি অভিহিত কৰিছে।

বিধানসভাৰ বিৰোধী দলপতি সুবেন্দু অধিকাৰীয়ে বিধেয়কখনক সমৰ্থন কৰি অতি শীঘ্ৰে কাৰ্যকৰী কৰাৰ দাবী জনায়। অৱশ্যে মমতা বেনাৰ্জীয়ে আন এক ৰাজনৈতিক ৰেখা টানিলে। সমৰ্থন কৰাৰ উপৰিও বিজেপি বিধায়কসকলক ৰাজ্যপালক বিধেয়কখনত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈও অনুৰোধ কৰিবলৈ কয় মমতা বেনাৰ্জীয়ে ।

ৰাজ্য চৰকাৰৰ আৰ জি কাৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত সংঘটিত হোৱা কৰুণ ঘটনাৰ পিছত এই সমগ্ৰ কচৰৎ আৰম্ভ হৈছে। এই মহাবিদ্যালয়ত এগৰাকী মহিলা চিকিৎসকক ধৰ্ষণ কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত সমগ্ৰ দেশতে প্ৰতিবাদ আৰু মমতা বেনাৰ্জীৰ পদত্যাগৰ দাবী উত্থাপন হয়।

মমতা চৰকাৰ ধৰ্ষণৰ বিৰোধী, এই বিধেয়কখন বাৰ্তা দিবলৈ অনা হৈছে। বিধেয়কখনত কেনেধৰণৰ বিধান আছে আৰু নিৰ্ভয়া ধৰ্ষণ আৰু হত্যাকাণ্ডৰ গোচৰৰ পিছত দেশৰ পৰ্যায়ত ধৰ্ষণ আইন (বিশেষকৈ ভাৰতীয় ন্যায়িক সংহিতাৰ বিধান)ৰ পৰিৱৰ্তনৰ পৰা ই কেনেকৈ পৃথক।

প্ৰথম – নাবালক ধৰ্ষণৰ শাস্তিৰ ব্যৱস্থা

ভাৰতীয় ন্যায়িক সংহিতা অৰ্থাৎ বিএনএছত নাবালক ধৰ্ষণৰ গোচৰ তিনিটা ভাগত বিভক্ত। ইয়াৰ অধীনত ১২ বছৰৰ তলৰ ছোৱালীৰ ক্ষেত্ৰত কমেও ২০ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বা মৃত্যুৰ ব্যৱস্থা আছে। একে সময়তে ১৬ বছৰৰ তলৰ ছোৱালী ধৰ্ষণৰ ক্ষেত্ৰত নূন্যতম ২০ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বা যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ ব্যৱস্থা আছে। একে সময়তে ১৮ বছৰৰ তলৰ কিশোৰীক ধৰ্ষণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড আৰু মৃত্যুদণ্ডৰ ব্যৱস্থা আছে। পশ্চিম বংগ চৰকাৰে এই আটাইকেইটা গোচৰত একে শাস্তি প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা কৰিছে নতুন আইনখনত। যিটো আজীৱন কাৰাদণ্ড আৰু ফাঁচীলৈকে যায়। একে সময়তে ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ বহু আগতেই ২০১৩ চনত (নিৰ্ভয়া ধৰ্ষণ আৰু হত্যাৰ ঠিক পিছত) নাবালক ধৰ্ষণৰ সন্দৰ্ভত POCSO আইন অনা হৈছিল, যাৰ অধীনত তাৎক্ষণিক গ্ৰেপ্তাৰৰ ব্যৱস্থা আছিল।

দ্বিতীয়তে – ধৰ্ষণৰ পিছত হত্যাৰ গোচৰত শাস্তি

ধৰ্ষণৰ পিছত যদি ভুক্তভোগীৰ মৃত্যু হয় বা অৱস্থাত বেয়ালৈ যায়, তেন্তে ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাত নূন্যতম ২০ বছৰৰ শাস্তিৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াক পিছত যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড বা মৃত্যুদণ্ডলৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। একে সময়তে পশ্চিম বংগ চৰকাৰৰ নতুন আইন অনুসৰি ধৰ্ষণৰ বাবে কোনোবা এজনৰ মৃত্যু, বা ভুক্তভোগী ক’মাত সোমাই পৰা পৰিস্থিতিত তেতিয়া ধৰ্ষণৰ দোষীক মৃত্যুদণ্ড নিশ্চিত কৰে আইনখনে। লগতে পশ্চিম বংগ চৰকাৰৰ আইনত ধৰ্ষণ-গেং ৰেপৰ দোষী সাব্যস্ত হোৱা লোকসকলক পেৰ’ল অবিহনে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। য’ত কোৱা হৈছে যে দোষীক গোটেই জীৱন কাৰাগাৰত ৰখা হ’ব।

তৃতীয় – কিমান দিনত গোচৰটো নিষ্পত্তি হ’ব?

ভাৰতীয় ন্যায় সুৰক্ষা সংহিতাই ধৰ্ষণৰ গোচৰৰ তদন্ত সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ আৰক্ষীক দুমাহৰ সময় দিয়ে। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ আইনত তদন্ত সম্পূৰ্ণ নহ’লে ২১ দিনৰ অধিক সময় দিয়াৰ ব্যৱস্থা আছে। মমতা বেনাৰ্জী চৰকাৰে গৃহীত কৰা আইনখন এই দৃষ্টিকোণৰ পৰা অলপ কঠোৰ যেন লাগে, য’ত সময়সীমা হ্ৰাস কৰা হৈছে। এইমতে ২১ দিনৰ ভিতৰত ধৰ্ষণ কাণ্ডৰ তদন্ত সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব। সৰ্বাধিক ইয়াক আৰু ১৫ দিনৰ বাবে বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। সেইটোও যেতিয়া ইয়াৰ কাৰণ কেছ ডায়েৰীত লিখিতভাৱে উল্লেখ কৰা হয়। এইদৰে মুঠ ৩৬ দিনৰ ভিতৰত গোচৰটো নিষ্পত্তি হ’ব বুলি কোৱা হৈছে।

চতুৰ্থ – ভুক্তভোগীৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰাৰ শাস্তি বৃদ্ধি

ধৰ্ষণৰ গোচৰত প্ৰায়ে ভুক্তভোগীৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰি আদালতৰ কাৰ্য বিধি প্ৰকাশৰ গোচৰ দেখা গৈছে। ইতিমধ্যে ভাৰতীয় ন্যায়িক সংহিতা এই সন্দৰ্ভত কঠোৰ আছিল যদিও মমতা চৰকাৰে এখোজ আগুৱাই গৈছে। বিএনএছৰ অধীনত ধৰ্ষণ-গেংৰেপ ভুক্তভোগীৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰি অনুমতি অবিহনে আদালতৰ কাৰ্যবিধি প্ৰকাশ কৰাৰ বাবে ২ বছৰৰ কাৰাদণ্ড আৰু জৰিমনা বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। কিন্তু নতুন বিধেয়কখনত মমতা চৰকাৰে এনে লোকক নূন্যতম ৩ বছৰ আৰু সৰ্বাধিক ৫ বছৰ আৰু জৰিমনা বিহাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে। একে সময়তে পশ্চিম বংগ চৰকাৰে জিলা পৰ্যায়ত বিশেষ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ ব্যৱস্থা কৰি অধিক কঠোৰ কৰাৰ কথাও কৈছে। ইয়াৰ নাম দিয়া হৈছে অপৰাজিতা টাস্ক ফ’ৰ্চ যাৰ নেতৃত্বত থাকিব ডি এছ পি। এই টাস্ক ফ’ৰ্চে নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত তদন্ত সম্পূৰ্ণ কৰিব।